mussen…..

Menigeen zal het deze week verzucht hebben, “de mussen vallen van het dak van de hitte.” Nooit over nagedacht waar die kreet vandaan komt maar één van de weermannen vond het constante mooie weer doorgeven waarschijnlijk een beetje saai  en kwam met “het hoe en waarom” van de uitdrukking die ik natuurlijk nog even snel op z’n betrouwbaarheid na liep.
Zijn verhaal was ongeveer als volgt;

Er bestaat een theorie over de uitdrukking dat de ‘mussen dood van het dak vallen’ niet juist is, maar dat het hier eigenlijk om mossen zou moeten gaan. Mossen kunnen namelijk niet tegen extreme hitte en zouden hierdoor uitdrogen en daarna los kunnen laten en dus wel van het dak kunnen vallen.”

Maar ik vond natuurlijk ook een tegengeluid.;

“Taalkundigen als Ewoud Sanders twijfelen echter sterk aan deze uitleg over het ontstaan van de uitdrukking. Sanders wijst er namelijk op dat ‘mosschen’ tot ver in de 19e eeuw een gangbare spelling was voor het tegenwoordige ‘mussen’. Dus Beets had het waarschijnlijk ook in deze tekst uit de 19e eeuw al over mussen en niet over mossen. Deze aanname wordt vooral ondersteund door het feit dat Beets spreek over ‘dat de mosschen op het dak gaapten’. De kans dat Beets hier over gapende mossen sprak in plaats van onder gapende mussen is niet erg groot, mossen zijn immers niet in staat tot gapen.”

Tja, dan weet ik nóg niets met zekerheid. Maar als ik diep in mijn herinneringen duik weet ik ineens weer dat mijn vader vroeger inderdaad over “mossen” sprak waar hij mussen bedoelde.
Wat het nog iets lastiger maakt is dat het in de Haagse contorijen meestal de kraaien zijn die van het dak vallen van de hitte, en niet de mussen.
Die kraaien “bekken” gewoon lekkerder vind ik, maar vreemd genoeg is de enige rechtstreekse verwijzing naar de uitdrukking op deze manier naar een logje van ene “Rietepietz”… en dát  moet een maf mens zijn, de betrouwbaarheid  van zo’n verbastering  is dus wel een dingetje…..!

Advertenties

meertalig

In een logje van Koen  las ik dit;
” Ook bij het theater komen televisie-teams langs. Dit keer geen Koen, ik vind mijn Portugees niet goed genoeg en blijf liever ‘achter de schermen’. “
Koen woont met zijn Isabel in Mozambique waar Portugees de voertaal is.
Waarschijnlijk is hij te bescheiden over zijn Portugees al zegt hij zelf in een reactie dat hij  nog teveel fouten maakt met de tijden en vervoegingen.

Eigenlijk net als mijn Engels. dat misschien redelijk genoeg is met wat standaard zinnetjes maar door gebrek aan oefenmomenten ken ik  die problemen ook.
Je leert een taal natuurlijk het best wanneer je in het land woont én je dan ook zoveel mogelijk in die taal probeert te redden. Mét fouten maken want daar leer je het meest van. In ieder geval zal Koen in Mozambique  niet al te veel last hebben van mensen die  in het Nederlands vervallen zodra men de “NederBelg” in hem herkent dus hij moet wel.

Hierdoor moest ik aan onze buurman denken ( zijn roots liggen in Nieuw Zeeland)  die al minstens 3 jaar in Nederland  woont en  nog maar héél moeizaam eenvoudige zinnen in het Nederlands kan spreken.
Het helpt niet erg dat hij bij een internationaal bedrijf werkt, ook daar is voertaal vaker Engels dan Nederlands. En zijn 100% Nederlandse vrouw spreekt meestal  Engels met hem.

Een paar maanden geleden kreeg het stel een véél te vroeg geboren tweeling en verbleven ze uiteraard dicht bij de baby’s in de buurt in een Ronald McDonald huis. De omgang met véél meer Nederlands sprekende mensen om zich heen liet in korte tijd echt verbetering zien  die, nu hij weer werkt , weer afbrokkelt. Het geboortekaartje is geheel in het Engels opgesteld wat ik toch niet erg attent vind, Tweetalig is een prima optie als je niet twee verschillende kaartjes wilt versturen.

Maar ik ben een eigenwijsje en heb in ons eerste gesprek duidelijk gemaakt dat ik hem ga helpen om Nederlands onder de knie te krijgen. Niet dat ik hem les geef, maar ik weiger Engels met hem te spreken  en dat heeft hij goed opgepikt. Wel prettig is natuurlijk dat ik het wel goed genoeg versta om, wanneer  hij woord zoekt en dan toch met het Engelse woord komt,  hem het Nederlandse woord  wel kan voorzeggen. Het grappige is dat hij inderdaad tegen mij altijd meteen probeert Nederlands te spreken, en sinds kort zit hij ook eindelijk op les. Tja ook hij moet inburgeren natuurlijk  maar dat schiet niet erg op wanneer iedereen meteen in het Engels overgaat.
Gelukkig gáát het hier om Engels en spreek ik dat schappelijk, in veel andere talen zou mijn handelswijze me  minstens het etiket xenofoob, zo niet racist, opleveren, het lijkt in Nederland regel te zijn dat alleen wij moeite moeten doen mensen uit andere taalgebieden te begrijpen.

plaatjes van het internet

hebbiejeffe

Dat wordt gelukkig nog steeds met enige regelmaat gevraagd door de drukkerij op Scheveningen, Alleen wordt er dan in keurig ABN gevraagd “hebben jullie even tijd voor ons”. Het wordt wel minder omdat Henk steeds minder kan en snel ongedurig wordt als hij niets zinnigs kan doen.
Soms kan ik het werk mee naar huis nemen daar kan ik makkelijker mijn aandacht verdelen tussen hem en het werk.

Maar van de week was er zelfs 2x een klusje waar hij wél aan kon werken, een mailing. De enveloppen hebben tegenwoordig allemaal een strip lock en daarbij valt hij moeiteloos in het oude ritme, stripje eraf trekken en de flop dichtplakken.Het vullen zóu misschien ook nog wel gaan maar dit keer niet, de uitnodigingen voor een jubileum bij een bedrijf waren gepersonaliseerd en dus móet iedere enveloppe én kaart bekeken worden om te zien of de naam klopt. Je voelt hem al aankomen?

Niet te vroeg juichen, ik héb inderdaad wat namen opgeschreven die op mijn lachspieren werken door er combinaties mee te maken, maar ik vergat het briefje mee te nemen. Ik weet alleen nog een voornaam die me opviel; “Nabil”, wie noemt zij kind in ’s hemelsnaam “Nabil”. Ik neem maar aan dat het geen van oorsprong Nederlandse naam is. Ik wéét het niet, moet meteen denken  aan het moderne “voorbips”  want waar een “voor” is is meestal ook een “na”.

Het jubilerende bedrijf  (niet op gelet wélk bedrijf)  spreekt iedereen bij de voornaam aan en heeft een ludiek lettertype gebruikt, dat van een oude typemachine met  een bijna versleten lint. En de toon is héél losjes, “kommieook?” Tja, kom je ook  lijkt me eigenlijk al vlot genoeg maar áls je dan de wat ingeslikte  spreektaal wilt gebruiken  doe het dan goed en zet er ook een J tussen “kommiejook” want zó  klinkt het als mensen de boel aan elkaar plakken hier in de randstad.
Ja hoor, ik maak me er (als geboren en getogen Haagse)  ook wel eens schuldig aan. Net als bij de vraag “hebbiejalles en hebbiejeffe”,  zeg je die j misschien niet bewust maar je hóórt hem  wel tussen die twee klinkers wanneer je  boel aan elkaar plakt.
Ik zeur er verder niet over, het lost in ieder geval  het probleem op of we “je” mogen zeggen tegen iedereen,  “je” moet maar  mie of bie worden……. vinuook?

mieters

Hoewel ik weinig aan lezen toekom “waait” er soms toch een boek mijn kant op, dit keer dit boek dat uiteraard mooi aansluit bij mijn affiniteit met taalfeitjes.
Alleen de titel al, “mieters” , een kreet uit de tijd van “de bakvis” die te pas en te onpas mieters riep  waar nu iedere tiener “super” roept. Volgens het boek werd in de jaren 50  het woord mieters dan nog vaak versterkt met “verdomd”.
Ongeveer ( denk ik) zoals  het huidige “super” nu versterkt wordt met het woord “mega”.
Nee ik heb het boek nog niet gelezen maar zocht alleen even naar de betekenis van mieters omdat het eigenlijk een raar woord is.
Het blijkt toch een beetje raadselachtig  waarom men het ging gebruiken als een synoniem voor gewéldig/fantastisch
Vroeger thuis werd ik wel eens een “piezenmieter” genoemd omdat ik een lastige eter was. En mijn broers werden wel eens met “een pak op hun mieter” gedreigd al liep het niet zo’n vaart.
Dié mieter heb ik wel kunnen vinden; ”  het is een onbepaald lichaamsdeel: iemand op z’n sodemieter geven, op z’n donder geven. Dan weet je niet welk lichaamsdeel bedoeld wordt.”
Ik ben er vrij zeker van dat mócht er iemand een pak op zijn mieter gekregen hebben  hij dat zeker niet als  “mieters” benoemd zal hebben.

In dat geval werd ook  wel “sodemieter”gebruikt, je kunt dus op je sodemieter krijgen, sorry LHBT, dat schijnt dan te verwijzen naar sodomie; “Sodemieter komt o.a. van het woord sodomie, wat betekent alle sexuele handelsvormen behalve “penis-in-vagina”.
Ja sorry hoor, ik bedenk het ook niet zelf maar vond deze uitleg, en meer, op deze site. ( dan weet je niets van mij hé, heb je het zelf aangeklikt)

Men kan je ook vragen op te sodemieteren, ( omdat je een lastige sodemieter bent)  dan kun je echt beter weg wezen, dat is geen vriendelijk verzoek.
Dat sode”schijnt dan weer iets met Sodom en Gomora te maken te hebben, twee oude bijbelse steden waar de zeden  “tamelijk losjes” waren zal ‘k maar zeggen. Jullie kunnen dan zelf wel bedenken dat “mietje”als aanduiding dat iemand homo is ook uit die hoek komt.

Bij nader inzien is het  misschien maar goed dat “mieters” in onbruik is geraakt als kreet om je enthousiasme te laten blijken, maar wat dan als je “super” meer iets vindt om  in de tank van je auto te doen…. .o ja, “jottum” ook een kreet uit de eerste helft van de vorige eeuw, veel gebruikt in de meisjesromans ( van Sissy van Marxsveldt”) uit die tijd, heel bruikbaar….. jottum, mijn logje is klaar!

goed/fout

Ik heeft gisterafond   onweis leuke interaktie met Neeltje gehebt, ofer” hun” en van alles dat er voud ken gaan in onse Nederlanse  taal bei ferfoechingen. Toen zij ik “best gijnig om is een heel log fout te sgrijven  maar eh……. daar kom ik van terug.
Bij nader inzien is het verrekte lastig ( en héél hinderlijk al die rode strepen)  om alles consequent  fout  te schrijven. Je moet  immers  héél goed weten hoe het wél geschreven moet worden om het fout te kunnen doen en zó goed ben ik nou ook weer niet! Neeltje vergeeft het me hopelijk wel  dat ik “normaal”verder schrijf.

Het is ook eigenlijk te makkelijk om over fouten te vallen want voor sommige lezers  is het de reden dat ze “lurken”, de onzekerheid of  ze iets foutloos kunnen schrijven, of denken niet goed te kunnen verwoorden wat ze bedoelen.
Dat is natuurlijk niet altijd de reden, ook dat werd duidelijk bij de reacties, er stond een glasheldere uitleg bij over het hun/hen/zij dilemma van iemand die nog niet eerder hier reageerde. ( waarvoor dank Francien!)

Wij bloggers schrijven niet beroepshalve  en dan  moet hier en daar een foutje geen belemmering zijn om te schrijven. Ja natuurlijk, ik preek voor eigen parochie want ik kan er ook wat van. Vaak niet eens uit nonchalance of onwetendheid ( al komt dat óók voor) maar meestal omdat het heilig vuur m’n vingers bijna af fikt, dan wéét ik wat ik wil schrijven, en dat stáát er dan ook  volgens mij als ik alles nog eens nalees. Voor al die keren een welgemeende “mea culpa”.
En eh… Neeltje sorry, dit logje is misschien niet helemaal naar verwachting, beetje fout logje toch nog!

 

hun in de Hema

Mede blogster Anneke pikt vaak blogjes op in het restaurant van de Hema. Ik kom er minder vaak omdat ik de zaak duidelijk minder goed gesorteerd vind dan hij vroeger was. Maar in deze tijd van het jaar is een kop erwtensoep daar niet te versmaden.
En  dan overkomt het mij ook dat ik wat van de gesprekken opvang.

Twee jongemannen die overduidelijk hun kantoorpauze bij de Hema doorbrengen, je kent het wel, identificatie card aan de broekriem en meestal keurig in het pak. De jongste lijkt me  een stagiaire, zijn kleding wijkt iets af en in het gesprek blijkt dat zijn woordkeus nog selectief keurig is als hij  meldt; “maar hun communiceren dat dan niet”.

Ik neem maar aan dat hij niet bedoelt dat de “Hunnen ” niet communiceren, dat lijkt me te logisch , zo’n uitgestorven volk houdt noodgedwongen de kaken stevig op elkaar.
Nou is hun/hen/zij/ze  wel vaker een valkuil en ik ben ook weer niet zo taal vast dat ik dan wel even uit leg hoe het precies zit.
Tja, “hun”  kan een  bezittelijk voornaam woord zijn en dan is het ook meteen meervoud .
Daardoor kun je de lunch van de heren wel  “hun” lunch  noemen  maar kun je niet zeggen dat “hun” zitten te lunchen omdat “hun” dan ineens…. ik doe een gok, onderwerp is.
Zet er een voorzetsel bij en de lunch kan ineens zowél van “hun” als van “hen” zijn, maar “zij” of “ze”, en niet “hen” of “hun” werken die lunch smakelijk naar binnen.

Oke oke, ik zit weer door te draven en om het écht duidelijk uit te leggen  ben ik niet genoeg onderlegd. Daar kan ik beter afblijven, onze taal heeft het al  moeilijk genoeg de laatste jaren zonder dat ik hem ook nog eens ga zitten verkrachten.

onderonsje

We zijn nu toch even “onder elkaar”  hoewel ik hier op de bank zit en jij gewoon thuis dus kunnen we net zo goed meteen een “onderonsje” hebben.
Dat soort uitdrukkingen uitpluizen overkomt me vaker en er is altijd een reden waarom  zo’n uitdrukking me dan opeens opvalt.
Dit keer was dat de begrafenis van een 94 jarige oom van Henk  waarvan ik de begrafenis bijwoonde.
“Hij is niet meer onder ons” hoorde ik iemand zeggen, tja hallo, hij ligt nu in het familiegraf waar wij bijna bovenop staan, je kunt eigenlijk niet méér “onder” ons zijn dan onder een berg zand in de aarde .

Waarbij  je in zo’n graf dan weer wel  kunt spreken van “onder elkaar ” zijn , in graven lig je zelden naast elkaar maar altijd boven of onder elkaar. Zijn vrouw is hem voorgegaan en ligt dus onder hem waar ik toch niet teveel bij stil wil staan om niet in dubbelzinnigheden te verzanden, dat past niet bij de situatie!
Nou ja, laat ik dan maar netjes afsluiten, dat hij ruste in vrede al is de rust op die begraafplaats ver te zoeken vrees ik!
Er wordt een nieuwe , grotere aula gebouwd waar men tijden een begrafenis het werk wel even stil legt maar ja, zonder geluid een nieuw gebouw uit de grond stampen zal niet gaan lukken.

Vorige Oudere items