taal in en uit

Verwijzend naar ons aller Pannenkoek’s laatste logje, over in onze logjes geslopen taalfoutjes, doe ik ook maar een duit in het zakje. Niet dat ik op taalgebied de strijd aanga met “de Belg” , moesten wij niet jarenlang met het schaamrood op de kaken bij het Nederlands dictee in juist die Belgen onze meerdere erkennen?
Nee dus, geen strijd maar gewoon weer eens bezig zijn met onze taal zoals ik vaker doe. Altijd op zoek naar lastige gewoontes en/of grappigheden of op alle slakjes zout leggend bij spreekwoorden en gezegden.

Fouten maken ben ik niet zo mee bezig…eh… jawel, ik máák ze wel als ik leuk bezig ben maar ze storen me niet (vooral omdat ik ze zelf niet zie) maar ik amuseer me bij voorkeur met het uitmelken van woorden met meerdere betekenissen zoals ik hier in 2015 deed. Een en ander vrijwel altijd gelardeerd met de bijna onvermijdelijke spreekwoorden.
Nieuwe woorden, of juist hele oude, je kunt Rietepietz geen groter plezier doen.

Zo realiseerde ik me laatst dat sinds “de dames de broek aan hebben” ineens “de gulp” verdwenen is. Toegegeven, gulp is een raar woord en heeft ook maar weinig andere betekenissen.
De enige mij bekende betekenis is een “dikke straal” die ik vooral liever niet in verband breng met die straal waarvoor de gulp geopend moest worden. Nee … dié betekenis hoort bijv. bij het door grote dorst gulzig een “gulp” bier drinken waarna die andere gulp, die tegenwoordig met “rits” aangeduid wordt alsnog open moet.
Ik laat het toch wat onsmakelijke onderwerp verder voor wat het is, een ouderwets woord.

Maar ik kom soms ook nieuwe woorden of uitdrukkingen tegen tegen zoals kort geleden “een margarine briefje”!
Wie “het boterbriefje” kent én van de huidige officiële samenlevingsvormen op de hoogte is hoef ik dat niet uit te leggen. Het boterbriefje is een wat smalende naam voor de huwelijksakte.

Boterbriefje is een vertaling van het Latijnse ‘literae butyricae’
Het was van oorsprong een bewijs dat men ontheffing had, om in de vastentijd melkproducten te gebruiken. In dat licht bezien, is een boterbriefje een teken dat men iets mag doen wat men zónder niet mag doen. Mogelijk is deze betekenis spottend toegepast op het huwelijk, als een vorm van toestemming.

Die verklaring is van ver voor de tijd dat margarine de boter grotendeels kon verdringen.
Voor hetzelfde doel gebruikt als boter maar toch op veel punten net even iets minder.
Wat mij betreft dus een erg leuke vondst om nu bij het aangaan van een samenlevingscontract over een margarinebriefje te spreken. Zo’n samenlevingscontract is immers een wat uitgeklede vorm van een huwelijk maar dat om bepaalde redenen dan de voorkeur geniet.
Henk en ik hadden nog een ouderwets boterbriefje, het ging ruim 59 jaar mee voordat mijn “halve trouwboek” verdween. Ja klopt, ook dat “halve trouwboek” is zo’n nieuwe uitdrukking om je partner aan te duiden, waarvan akte ….. om een beetje in stijl te blijven.

   
   

.

.

85 reacties (+voeg die van jou toe?)

  1. Nicky
    jul 09, 2022 @ 15:58:10

    Margarinebriefje vind ik wel een goeie! Overigens deed de term ‘rits’ in mijn logje me denken aan mijn moeder die vroeger As de world turns volgde. Omdat haar Engels niet goed is, vertelde ze altijd dat die serie over Rits en Broek ging. 🙂

    Beantwoorden

  2. Spontanity
    jul 07, 2022 @ 17:16:03

    Superleuk gedaan.
    Ik heb ook een aantal van die templates 🙂

    Beantwoorden

  3. Regenboogvlinder
    jul 07, 2022 @ 08:35:26

    Eigenlijk zie ik ook altijd meteen als er iets niet klopt. Al is het een spatie teveel. Maar ik stoor me er bij bloggers nooit aan. Wel in boeken, kranten of clubbladen of zo, dan denk ik.. is er dan niemand die de tekst naleest? Toen ik nog manuscripten redigeerde, wat ik een paar jaar gedaan heb, vond ik dat heel leuk om te doen. Maar ik heb de boeken, nadat ik ze had gekregen, nooit meer opnieuw gelezen.
    En als het bij mij in een reactie gebeurt naar iemand anders toe denk ik dat zelf ook. Waarom lees je het niet even door… want ik vind dat dan echt niet leuk.

    Beantwoorden

  4. gewoonanneke
    jul 04, 2022 @ 22:51:15

    Had van beide nog nooit gehoord, niet van een margarine briefje en niet van een half trouwboekje.
    Geldt dat ook als je gescheiden bent, dan heb je ook een half trouwboekje hoewel ik mijn hele trouwboekje nog heb gehouden.

    Beantwoorden

  5. matroos
    jul 04, 2022 @ 16:51:25

    Na al die spellings aanpassingen door de jaren heen maak ik mij er niet druk over,ooit had ik voor taal hoge cijfers,daar zou de jeugd van nu jaloers op kunnen zijn.Maar die lezen al bedroevend weinig,laat staan goed schrijven.Lezen en schrijven zijn toch van groot belang.

    Beantwoorden

  6. Rebbeltje
    jul 03, 2022 @ 13:24:11

    Ha net als jij ben ik bij iedere d/dt aan het nadenken en maak nu makkelijker fouten dan dat ik automatisch verder ga…margarinebriefje.
    Tijd dat ze dat eens aan gaan passen haha…al vind ik boterbriefje toch sjieker klinken 😉
    Groetjes

    Beantwoorden

  7. Happy Hulk
    jul 03, 2022 @ 12:01:31

    Is het kofschip een cruiseschip?

    Beantwoorden

  8. meninggever
    jul 03, 2022 @ 11:48:02

    Taal is ook een kwestie van gevoel en gevolg van opleiding. Het Kofschip is voor ouderen een begrip, jongeren hebben dat ding zelfs niet zien zinken. Maar maakt het verhalen minder? Wel als het heel zeeriuus bedoelt iz, maar anders? Nee hoor. Lees ik wel doorheen of tussen de regels wat wordt bedoeld….

    Beantwoorden

    • rietepietz
      jul 03, 2022 @ 12:01:10

      Ja gelukkig is het meestal wel duidelijk wat de bedoeling is maar het is wel een feit dat het soms bij jongere generaties slecht gesteld is met de kennis van de taal. En waar de oudere generaties soms nog een gebrek aan scholing hadden gaat dat voor jongere generaties meestal niet op en is het vaak een vorm van desinteresse. .

      Beantwoorden

  9. John
    jul 03, 2022 @ 08:16:33

    Ik kan me maar beter niet druk maken over schrijffouten. Ik kom soms tijdens het typen niet eens uit de woorden. Het is de ene keer erger dan de andere keer en gelukkig kan ik met spellingcheck overheen.

    Beantwoorden

  10. Thomas Pannenkoek
    jul 03, 2022 @ 08:07:26

    Wow, mijn naam vermeld in de meest bekende weblog der Lage Landen. Dank je wel, Riet !!! Ik ben vaak (gezond) jaloers op de manier waarop jij met onze taal speelt!

    Beantwoorden

    • rietepietz
      jul 03, 2022 @ 08:39:47

      Tjongejonge, zo kan die wel weer, echt ik ga me nog iets “verbeelden” (gewoon het hele werkwoord gebruiken dan ik er ook geen dt probleem 😉 ) Maar gelukkig hebben we elk onze specialiteit en vermaken elkaar daarmee. Ik vind het heerlijk dat mijmeren over taal.

      Beantwoorden

  11. Naomi
    jul 03, 2022 @ 07:15:09

    Dat van de gulp wist ik niet en ik geloof dat ik het nu nooit meer ga vergeten, met dank aan de link die je hebt gelegd. Weet alleen niet of ik daar blij mee moet zijn;). Leuk logje weer. Ik houd heel erg van die taaldingetjes.

    Beantwoorden

    • rietepietz
      jul 03, 2022 @ 08:32:34

      Grappig dat jij dus blijkbaal al “gulp loos”bent opgegroeid, dan is het woord dus al langer uit het spraakgebruik verdwenen dan ik dacht. 😉
      Ik ben altijd al blij dat “juffen” (en die zijn er nogal wat onder m’n lezers) hier niets kunnen met een rood potlood. 😉

      Beantwoorden

  12. omabaard
    jul 02, 2022 @ 23:08:02

    Ik leer hier ook voortdurend bij met mijn Hollandse schone dochter😉. Heerlijk om de verschillen in het te taalgebruik te analyseren.
    Je boek is prachtig. Hoe heb je dat gemaakt?

    Beantwoorden

    • rietepietz
      jul 03, 2022 @ 08:30:13

      Het is leuk hé, de taal is ongeveer hetzelfde maar dan zijn er toch weer zúlke leuke verschillen.
      Het boek knutselde ik in psp ( een fotobewerkingsprogramma) zocht op internet een plaatje van een geschikt boek (want ik ben niet zo handig in dat zelf tekenen) haalde alles eraf dat er op stond en zette m’n eigen foto en tekst erin. Leerde jaren geleden met zo’n programma in “lagen” werken en dan kan dit soort dingen makkelijk.

      Beantwoorden

  13. logbankje
    jul 02, 2022 @ 22:23:06

    Inderdaad de Belgen leren nog echt Nederlands.
    Spellingcontrole is een goede helpende hand. Hans

    Beantwoorden

    • rietepietz
      jul 03, 2022 @ 08:25:32

      Ja tot op zekere hoogte werkt de spellingscontrole prima maar toch lang niet altijd. We hebben nogal wat woorden die op elkaar lijken en soms krijg je dan toch een woord dat je eigenlijk niet bedoelde.
      In Nederland is het tegenwoordig al gauw goed want het moet vooral niet te moeilijk zijn of teveel moeite kosten.

      Beantwoorden

      • logbankje
        jul 03, 2022 @ 22:23:56

        Klopt spellingcontrole is niet foutloos.
        Zoek ook wel eens in vragen over de Nederlandse taal. Hans
        @ die man heeft gelijk, strak gezond oud worden en genieten.

        Beantwoorden

  14. mrsbrubeckverteltverder
    jul 02, 2022 @ 21:35:35

    Jij bent echt niet te doen… positief bedoeld is dat in het Vlaams. Sinds ik getrouwd ben met mijn halve trouwboek (toevallig een Nederlander), leerde ik van 2 walletjes eten, mij hebben ze dus niet liggen met woorden zoals “tosti” of “poepen”. 😄

    Beantwoorden

  15. liesonderweg
    jul 02, 2022 @ 20:44:02

    Gezellig log!
    ‘k Lees en schrijf liever foutjes dan helemaal niets!
    Lie(f)s.

    Beantwoorden

    • rietepietz
      jul 02, 2022 @ 20:57:40

      Het gaat wel eens fout in het enthousiasme bij het schrijven. En behalve dat heeft natuurlijk ook niet iedereen evenveel taalgevoel. Gelukkig maken we ook allemaal weer verschillende fouten, voor de afwisseling. 😉

      Beantwoorden

  16. Sjoerd
    jul 02, 2022 @ 20:33:52

    Ik modder maar wat aan met mijn grijze spelling, een voordeel zit daar wel in, de fouten horen daarbij.

    Beantwoorden

  17. Mrs. T.
    jul 02, 2022 @ 20:29:31

    Ik keur hem goed: margarinebriefje! Leuk gevonden.

    Beantwoorden

  18. Matroos Beek
    jul 02, 2022 @ 19:19:51

    Je speelt altijd zo leuk met taal. Daar kan ik van genieten! En je doet mij dan ook altijd goesting krijgen in spelen met taal!

    Beantwoorden

  19. MyriamC
    jul 02, 2022 @ 18:37:27

    Halve trouwboek, die uitdrukking is zo oud als de straat maar misschien typisch Vlaams.

    Beantwoorden

  20. Neeltje
    jul 02, 2022 @ 18:10:53

    Niks half trouwboekje, Henk is nog veel te levendig aanwezig.

    Beantwoorden

  21. Suskeblogt
    jul 02, 2022 @ 17:39:12

    Taalfouten maken we allemaal. Dit kan tot grappige zinnen en zinswendingen leiden. Jij doet het uitstekend op dit gebied.

    Beantwoorden

  22. Karel
    jul 02, 2022 @ 17:30:16

    fouten zullen we allemaal wel eens maken , maar spelen met taal zoals jij kan en nog wel enkelen hier in verschillende vormen vind ik prachtig
    dit blogje ook weer , prachtig gedaan
    met een mooi boek als afsluiter

    Beantwoorden

  23. MelodyK
    jul 02, 2022 @ 16:50:34

    😉 zolang het leesbaar en begrijpelijk blijft is het allemaal te doen hè … hilarische zaken blijven de leukste en daarvoor ben je hier altijd op het juiste adres

    Beantwoorden

    • rietepietz
      jul 02, 2022 @ 17:03:02

      Ik zie pas véél later m’n eigen fouten, later kan ik meer “als een vreemde” lezen, dat lukt me niet als alles nog vers is. Maar gelukkig zeurt er hier nooit iemand. 😉

      Beantwoorden

Rietepietz is gék op reacties ,dus .....ga je gang ! je hoeft het niet noodzakelijk met me eens te zijn!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: