Gist en spiritus

We gaan nog even het gebouw bekijken waar ik van de week langs wandelde, dat had ik beloofd.
Het voormalig hoofdkantoor van Gist-Brocades/DSM (voorheen: Gistfabriek-Oliefabriek/Calvé) in Um 1800-stijl. Gebouwd in 1905 onder architectuur van Bastiaan Schelling en Karel Muller, met diverse glas-in-loodversieringen, gewelfd glas-in-lood overkapping, tegelpatronen, ornamenten, tegeltableaus van de rceleyne Fles.
Helemaal een stijl die mij enorm aanspreekt, maar dit mooie gebouw mocht in nooit bezoeken.

Helaas stierf de grondlegger van het bedrijf (1869), de technoloog Jacques van Marken, kort voor in 1907 het nieuwe hoofdkantoor in gebruik genomen kon worden. Zijn vrouw, Agneta Matthes, kon zijn werk voortzetten omdat ze vanaf het begin bij het het bedrijf betrokken was. Het was een bijzonder sociaal en vooruitstrevend echtpaar. de slogan ; “”De fabriek voor allen, allen voor de fabriek!”.was geen loze kreet, Het betekende voor de arbeiders een winstaandeel, een pensioenfonds en een medezeggenschapsorgaan. Al ánderhalve eeuw geleden dus hé!
Het echtpaar zorgde ook voor woningen voor de arbeiders, winkels en vertier in een besloten park. Ik zei het al eerder, er is héél veel te vertellen over het bedrijf. TV-West maakte er 2 documentaires over die ik onderaan zal linken. Maar eerst nog even over het piepkleine deeltje dat ik wél zelf mocht bekijken ergens in de jaren 80/90 toen de biologielerares van de moederMAVO een rondleiding kon regelen.

Op 18 juni benoemen we het Grote Kantoor van DSM (voormalig Gist en later Gist-Brocades) tot Nationaal Chemisch Erfgoed van Nederland. ‘De Gist’ heeft in de jaren 40 een belangrijke rol gespeeld in het optimaliseren van penicillineproductie. En juist penicillineproductie was het onderwerp bij die rondleiding.

Vanuit het raam van één van de kamers (L) uit het hoofdgebouw zie je links een groot vierkant gebouw liggen, één van de vele gebouwen maar dit gebouw werkte men dus voor de penicilline fabricage. Veel heb ik er niet van onthouden. Maar diep indruk op mij maakte een aantal mega grote drukketels die in hoogte gewoon door de etages heen liepen. Soortgelijke grote jongen op de foto rechts staat.

De man vertelde opgewekt dat we ons geen zorgen hoefde te maken, alles was enorm goed beveiligd want als dat niet zo zou zijn en er ging iets mis zou dat tot ver in de omtrek een mega “boem” geven.
De man schoot zijn doel flink voorbij, ik had me nooit zorgen gemaakt omdat ik domweg niet wist wat men daar deed. Het feit dát er dingen beveiligd laten bij mij juist alle alarmbellen rinkelen en stelt me nooit gerust. Integendeel, het feit dat het nódig is betekent dus dat het faliekant mis kán gaan en dan is ruim 4 km afstand in dit geval peanuts.
Met Mr.. Murphy op het bezoek weet je het immers maar nooit, die “lust”ook wel beveiligingen op een slechte dag. Voor de liefhebbers hier nog de filmpjes.
Hier het filmpje met het gebouw in de hoofdrol. ( op de site van TV West, kon het niet op you tube vinden)
Hier het filmpje over het Agnetha park, het arbeiders woonwijkje.

Advertentie

58 reacties (+voeg die van jou toe?)

  1. MelodyK
    mrt 13, 2022 @ 11:56:13

    Fijn dat het bewaard is gebleven….veelal is Nederland het sloopland en verdwijnt zoiets van de oppervlakte… terwijl het ook geschiedenis heeft en bewaard mag blijven ongeacht de goed/fout-oordeel die eraan hangt

    Beantwoorden

  2. Nicky
    mrt 12, 2022 @ 12:08:51

    Dat klinkt als een mooi bedrijf. En een mooi gebouw is het zeker. En ach, die industrie moet ergens staan, toch? Ik woon om de hoek bij Tata. Als ik op het strand ben, kijk ik gewoon de andere kant uit. 😉

    Beantwoorden

    • rietepietz
      mrt 12, 2022 @ 18:05:36

      Of het nóg een mooi bedrijf is om voor te werken weet ik niet maar het gebouw is onveranderd mooi.
      Niet teveel bij nadenken over wat er allemaal in de lucht gebracht wordt, het is maar goed dat we niet álles weten.

      Beantwoorden

  3. meninggever
    mrt 11, 2022 @ 13:56:52

    Wij groeiden ooit op met en in een omgeving waar van alles mis kon gaan maar dat ook deed. Enorme branden, explosies, het was allemaal in en vlakbij de staat redelijk normaal. De toenmalige industrie niet zo voorzichtig. Veel van die industrie is intussen vertrokken. Men maakte de grond schoon en bouwt er nu woningen. Veiliger, maar ook saai natuurlijk…

    Beantwoorden

  4. RenéSmurf
    mrt 10, 2022 @ 21:29:38

    Als dingen mis kunnen gaan gaan ze ook altijd wel een keertje mis, maar dat hoeft natuurlijk niet per se. Nou ja, zo is het leven, men haalt er uit wat er in zit. En het gebouw is vast prachtig.

    Beantwoorden

  5. willyfotoblog
    mrt 09, 2022 @ 10:27:55

    een prachtig voorbeeld van industrieel erfgoed Riet

    ik vraag me af welke herbestemming het gebouw verkregen heeft

    prettige dag

    Beantwoorden

  6. John
    mrt 09, 2022 @ 08:25:46

    Er zijn nu nog werkgevers die niet zo goed met hun personeel omgaan als deze mensen. Een mooi gebouw is het zeker. Ik ga de docu’s op een later tijdstip proberen te bekijken.

    Beantwoorden

  7. Thomas Pannenkoek
    mrt 09, 2022 @ 07:45:08

    Industriële archeologie, altijd leuk om eens te mogen ontdekken. Maar als ik mag kiezen tussen dat en een wandeling in het bos, dan toch maar liever het laatste.

    Beantwoorden

    • rietepietz
      mrt 09, 2022 @ 08:15:35

      Oh ja zeker, ik kies ook voor die boswandeling maar zo’n mooi gebouw op z’n tijd er even tussendoor mag ik ook graag zien hoor. Wat er daar gebeurt heeft iets minder mijn interesse.

      Beantwoorden

  8. Naomi
    mrt 09, 2022 @ 07:42:30

    O, brrr, ik zou ook gelijk de bibbers krijgen als ze zoiets zeggen bij een rondleiding. Maar het is wél een heel interessant en mooi gebouw.

    Beantwoorden

  9. Leidse Glibber
    mrt 09, 2022 @ 01:50:10

    Het bedrijf was inderdaad zijn tijd ver vooruit en soms is het maar beter dat je niet weet waar je naast woont.

    Beantwoorden

  10. gewoonanneke
    mrt 08, 2022 @ 22:58:46

    Ja soms is het niet geruster om alles te weten. Volgens mij waren er ook woningen van de fabriek waar de werknemers woonden, althans dat kan ik me nog herinneren van mijn oom. (maar heel zeker weet ik het niet)

    Beantwoorden

  11. logbankje
    mrt 08, 2022 @ 22:46:27

    Het is inderdaad een prachtig gebouw, zo bouwt men niet meer.
    Het echtpaar had wel een sterke sociale houding naar het personeel toe.
    Een kolfje naar Sjoerd zijn hand. Hans

    Beantwoorden

    • rietepietz
      mrt 09, 2022 @ 08:02:24

      Nee helaas niet, als ik die vaak verschrikkelijke nieuwbouwmonsters zie betreur ik dat ook . De enige troost is dat de meeste nieuwe gebouwen binnen 50 jaar weer plat liggen, die gaan het geen 2 eeuwen volhouden.
      Die sociale inzichten warren in die tijd heel bijzonder, ze hebben ongetwijfeld veel goeds in gang gezet.

      Beantwoorden

  12. Sjoerd
    mrt 08, 2022 @ 22:33:05

    DSM is een tijdje mijn werkgever geweest. Totdat ze alles wilden verkopen…

    Beantwoorden

    • rietepietz
      mrt 09, 2022 @ 07:58:19

      Ze hebben inderdaad landelijk meer vestigingen maar natuurlijk is er ook veel veranderd . Ook in de vestiging hier zijn productieprocessen verdwenen. Eerlijk gezegd heb ik dat niet zo gevolgd, ik vond het gebouw interessanter dan wat er gebeurt.

      Beantwoorden

  13. Ferrara
    mrt 08, 2022 @ 21:07:23

    Jammer dat het niet te bezichtigen is, maar dankzij jou is er toch een en ander te zien.

    Beantwoorden

  14. Suskeblogt
    mrt 08, 2022 @ 20:01:37

    Mijn interesse voor zulke gebouwen is er.

    Beantwoorden

  15. Liesbethblogt
    mrt 08, 2022 @ 19:48:41

    Ik weet nog hoe de ramen rammelden in Vlaardingen toen het mis ging aan de overkant en weet je hoeveel ze kunnen hacken? Oeioei!

    Beantwoorden

    • rietepietz
      mrt 08, 2022 @ 19:55:11

      Ja hallo…. ga me nog even ongerust zitten maken jij! 😉 Ik sus mezelf in slaap met het feit dat we nu ruim 30 jaar verder zijn dan toen ik er rondkeek, ze doen er nu vast weer andere dingen….. ;-(

      Beantwoorden

  16. djaktief
    mrt 08, 2022 @ 19:33:31

    Prachtig blog geschreven hierover. Ik heb gekeken maar voor dit jaar staat dit gebouw niet op de lijst met Open Monumentendag https://www.openmonumentendagdelft.nl/monumenten

    Beantwoorden

  17. Rebbeltje
    mrt 08, 2022 @ 19:32:09

    Dat gebouw is zeker een bezoek waard…als je binnen mag 😉

    Beantwoorden

  18. Karel
    mrt 08, 2022 @ 19:30:58

    wat een prachtig gebouw , en wat een prachtige geschiedenis
    en mooi dat er veel van bewaard gebleven is

    Beantwoorden

  19. Happy Hulk
    mrt 08, 2022 @ 19:14:36

    De fabriek voor allen, allen voor de fabriek!
    Dit doet ons Allen goed.

    Beantwoorden

  20. Neeltje
    mrt 08, 2022 @ 19:11:32

    Dat is inderdaad niet echt een geruststelling. Stuur Mr. Murphy maar even naar een onbewoond eilend of zo.

    Beantwoorden

  21. MyriamC
    mrt 08, 2022 @ 19:09:02

    Wat een mooi gebouw!

    Beantwoorden

  22. Matroos Beek
    mrt 08, 2022 @ 18:57:17

    Wat een prachtig gebouw! Dat is echt de moeite om te bezoeken.

    Beantwoorden

Rietepietz is gék op reacties ,dus .....ga je gang ! je hoeft het niet noodzakelijk met me eens te zijn!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: