de “asman”!

Wederom geïnspireerd door Marja’s oude beroepen limericks neem ik jullie weer eens mee naar de  jaren  vijftig waarin  de  medewerkers van de gemeentelijke reinigingsdienst  die het huisvuil ophaalden nog gewoon “de asman” werden genoemd.
asman1 Een naam die lading prima dekte want huishoudelijk afval bestond in die jaren grotendeels uit as dat iedere morgen uit de potkacheltjes verwijderd moest worden en in de ijzeren “asbakken” verdween tót de dag dat de asman die bak kwam legen.
Ander afval had een toenmalige huishouding nauwelijks, groenten en fruitafval werd door de schillenboer opgehaald en verpakkingsmateriaal was er nauwelijks.
Ook de huisraad was sober en ging járen mee, net als  kleding die na een rondje langs alle kinderen tot op draad versleten was maar bij de lorrenboer altijd nog wel iéts opbracht, evenals oude kranten.
Oude kranten kwamen trouwens  hoogstens als verpakking voor as de asbak, verder was vooral de groenteboer altijd blij met een pak kranten waarin hij z’n waren kon verpakken, dat leverde dan altijd wel wat “stekkies” voor de kinderen op.
de asmanAls ik me goed herinner reed de “aswagen” destijds nog 2x per week door de straat.
Voor kinderen was het altijd gewéldig wanneer de achterkant van de wagen juist voor de deur omhoog werd gedraaid om de zooi, die er aan de achterkant in gekiept werd, over de héle bak te verdelen.
Het zou me niet verbazen wanneer dáár het verlangen  van veel jongetjes  naar dit beroep z’n oorsprong vond…. én natuurlijk in het stoere achterop de langzaam doorrijdende  vrachtauto hangen.
asmanMaar voor wie af en toe tóch iets kwijt wilde dat niet in de asbak paste was het zaak te zorgen op de eerste ronde van de asman in het nieuwe jaar thuis te zijn.
De mannen belden dan huis aan huis aan om nieuwjaar te wensen, dat dát niet geheel belangeloos was is wel duidelijk. Maar met een fooitje “kocht” je een zekere goodwill  voor spullen die ze éigenlijk niet mee hoefde te nemen. Dat verdween dan achter de schuif die achter de bestuurders unit  zat.
Nieuwjaar wensen werd de mannen later verboden  maar het werk is voor de mensen op de vuilniswagens in grote lijnen nauwelijks veranderd.
Het aanzien van het beroep is nog steeds niet heel groot,  hoogstens bij kleine jongetjes, toch vreemd voor een beroep dat zó slecht gemist kan worden!
Maar dát realiseren we ons pas wanneer er langdurig gestaakt wordt om betere arbeidsvoorwaarden.

Advertenties

53 reacties (+voeg die van jou toe?)

  1. Trackback: interactie op de ‘”asman” | van koninklijk tot knettergek
  2. Sjef van Lierop
    Dec 11, 2016 @ 21:51:08

    Wat een mooi geschreven “eerbetoon” aan de Asman/vuilnisman ! Zelf ben ik al enige jaren chauffeur op een vuilniswagen, en blijven er altijd mensen die denken dat we niet “al te frisse jongens” zijn…. Gelukkig maakt het ideaalbeeld, wat ik altijd had als kleine jongen; “hard werken, veel vrijheid, leuk contact met mensen in de wijken”, toch wel behouden! Veel tijd om met mensen te praten, of te leunen is er niet bij, de route`s moeten af, en zonder klachten., maar eens een kopje koffie drinken mag best. ( je mag zelf je pauzemoment bepalen / rijtijdenwet ) , Vroeger was het werk fysiek veel zwaarder, en gevaarlijker, vuilniszakken en grofvuil werd achter in de laadbak gegooid, waar een persklep met tanden, of een draaiende trommel met schoepen het vuil meteen gekraakt, danwel gemalen werd. Die tijd ligt -vrijwel- achter ons, de persklep van de tegenwoordige wagens is veilig weggewerkt achter de lift-installatie van de kliko`s….. Toch een kijkje in het heden gehad.. groet, Sjef..

    Beantwoorden

    • rietepietz
      Dec 11, 2016 @ 22:09:49

      He wat leuk om een reactie te vinden van iemand die “uit ervaring” spreekt.
      En dan in “tegenwoordige tijd”want er is inderdaad wel het één en ander veranderd waardoor het beroep lichamelijk minder zwaar is geworden.
      Ik zie er soms zelfs wel vrouwen bij maar dat zijn waarschijnlijk meestal meisjes die een stage doen.
      Erg leuk dat je een reactie schreef , ik duik af en toe wel eens meer in het verleden, mijn vaste lezers vinden dat meestal erg leuk. Wie weet kom ik op jouw reactie nog eens terug in een logje, want meestal bladeren mijn lezers natuurlijk niet terug in de oude logjes en missen ze deze “update”.
      vriendelijke groet Riet

      Beantwoorden

  3. Truus
    Feb 04, 2016 @ 19:03:17

    Wat was dat lief van de kleinkinderen, zo’n ontbijt. Kan me voorstellen dat het allemaal niet in één keer op ging. 🙂
    Prachtige oude foto’s van de aswagen. Kan ze me niet herinneren, misschien omdat we drie hoog woonden.

    Beantwoorden

  4. meninggever
    Jan 10, 2016 @ 15:47:33

    Mooie karakterschets. En zeker ook waar het de hoeveelheid vuilnis betreft sla je de spijker op de kop. Als zo vaak overigens. Ook bij ons in de vroegere woonstraat ging dat zo. Van die grijze wagens van de Gemeente-Reiniging, dat wonderlijke omhoog draaien van die bakken, die vuilnisbakken die geladen naar beneden en later leeg naar boven moesten. De as, die ook kon dienen als stroefmakende substantie als het gesneeuwd had op de stoep en die gewoonte van die kerels om langs te komen voor een kleine financiele bijdrage……Prachtig geschreven….en beelden van een echte DAF. Mooi hoor…

    Beantwoorden

    • rietepietz
      Jan 10, 2016 @ 17:13:01

      Ja die wagens werkten bij kinderen behoorlijk tot de verbeelding, gewéldig dat die hele achterkant omhoog kon.
      Inderdaad werd het as in de winter gebruikt om de bevroren straten beloopbaar e maken, mooie aanvulling. Daarom ben ik altijd zo blij met de reacties want k ben altijd bang om de logjes te lang te maken en dan blijft er nog van alles buiten beeld.dat in de reacties alsnog aan od komt.

      Beantwoorden

  5. Hartelijke Hot Hulk
    Jan 07, 2016 @ 16:09:41

    Oh, dat ging bij ons op de boerderij heel anders.
    Wij hadden een ASVAT.
    Daar ging alles in wat branden kon en ik mocht de fik erin steken.
    Ik was dus mijn tijd ver vooruit, ja! (Vuilverbrander)
    Misschien nog leuk om er bij te vermelden dat mijn opa sigaartjes rookte van het merk Panter.
    Die zaten in een metalen doosje.
    En overal waar wij later een gat groeven in de grond op het erf, kwam je die dingen tegen want hij had ze overal begraven, mogelijk onder de mom van, ik geef het weer terug waar het vandaan komt? 😉

    Beantwoorden

  6. margrietspanjaard
    Jan 07, 2016 @ 11:34:53

    ja, bij ons waren het “vuilnismannen” en daar werd op neergekeken, zooooo vreemd, want – wat je zegt- ze zijn zo belangrijk. Dat geldt trouwens voor veel beroepen, denk aan putjesschepper, stratenmaker, kolen”boer”, arbeiders in de steenovens etc etc…..belachelijk, maar ik heb de indruk dat men nu meer respect voor deze mannen heeft en terecht 🙂

    Beantwoorden

    • rietepietz
      Jan 07, 2016 @ 16:06:21

      Ik denk dat ouders nog stééds niet zitten te wachten met een dochter die thuiskomt met een vriend vriend vuilnisman is. En toch is het en volstrekt eerzame manier om je brood e verdienen, maar het heeft dus gewoon geen aanzien en dan kijkt men te weinig naar “de mens”.

      Beantwoorden

  7. Emile van Aelst
    Jan 07, 2016 @ 01:32:31

    Wij hebben hier nu gelukkig nog eigen containers beneden in het appartement die twee keer per week worden geleegd. Kan mij herinneren als kind nog wel eens meegereden te hebben op de vuilniswagens.

    Beantwoorden

  8. hanscke
    Jan 06, 2016 @ 21:37:42

    Vreemd dat ook de naam van dit beroep streekgebonden is, wij hadden het altijd over de vuilnisman en de vuilniswagen. Dat op de kop zetten van de laadklep herinner ik mij nog wel, ik vond het mooi om te zien, maar ik was altijd bang dat die losse vieze troep, want er ging toen nog niets in zakken, er per ongeluk weer uit zou vallen. En er kwam vaak ook een vieze geur bij vrij.

    Beantwoorden

    • rietepietz
      Jan 06, 2016 @ 22:11:56

      Ja dat het niet altijd fris rook herinner ik me ook nog wel, de naam werd later ook bij ons wel vuilnis man. De term asman dateert echt uit de jaren 40/50 toen het afval inderdaad grotendeels uit as bestond.maar het kán best een randstad uitdrukking geweest zijn van kort na de oorlog.. Het heeft nog erl even geduurd eer er een ander systeem kwam om het vuil te verdelen al weet ik dan weer niet hóe dat nu gebeurd, dat gebeurt nu onzichtbaar in de vrachtwagen.

      Beantwoorden

  9. Kakel
    Jan 06, 2016 @ 19:35:07

    De aswagen is van voor mijn tijd. Ik heb wel herinneringen aan de lorrenboer, de melkman en de srv-wagen. Is jouw hoofd nog niet volgelopen met herinneringen? Af en toe heb ik het verlangen mijn harde schijf een beetje op te schonen. Of een knop om het een en ander te “resetten.” Vuilnismannen en -vrouwen verdienen alle lof!
    Lieve groet

    Beantwoorden

    • rietepietz
      Jan 06, 2016 @ 19:47:28

      Nee hoor, ik heb waarschijnlijk gewoon wat minder hersenen en dus véél ruimte over voor herinneringen. 😉 Maar zonder dollen, ze zitten me niet dwars hoor die herinneringen , meestal “slapen”ze en steken alleen de kop op als ik ergens tegenaan loop, zoals nu bij Marja!

      Beantwoorden

  10. Melody
    Jan 06, 2016 @ 18:39:37

    nou inderdaad….

    hier rijden ze nu ‘al’ 2 dagen niet…. tja…. maw ik denk wel dat het respect voor die mensen toch wat groeit nu hier….

    Beantwoorden

    • rietepietz
      Jan 06, 2016 @ 18:42:14

      Onze ophaaldag viel op eerste kerstdag, dan heb je dus dikke pech want ze komen maar om de twee weken. Maar ik gun ze hun vrije dag wel hoor!

      Beantwoorden

      • Melody
        Jan 07, 2016 @ 15:14:38

        Ja ik mopper ook niet hoor….. die wagens zijn loodzwaar maar als ze aan de glij gaan is er geen houden aan… met alle risico’s van dien…

        Temperatuur stijgt hier nu rap… van het vanochtend rond 9 uur nog -4 buiten is het nu al precies 0 en volgens de voorspellingen op weg naar +4 …

        Er komt nog wel veel aan als ik de voorspellingen mag geloven, veel regen vandaag en morgen en dan in de loop van de dag opnieuw ijzel …. wat ik niet hoop gezien mijn wens om zaterdag bij iets aanwezig te zijn waarvoor ik geen 2e kans krijg.

        Beantwoorden

        • rietepietz
          Jan 07, 2016 @ 16:12:22

          Nee natuurlijk mopper je niet dit is gewoon overmacht.
          Ik denk te weten waar je zaterdag bij wilt zijn, ik zou er ook graag zijn maar de afstand is echt te groot. zeker met die vreemde weersomstandigheden bij jullie. Maar ik zal hier een kaarsje branden.

          Beantwoorden

  11. majaer
    Jan 06, 2016 @ 17:48:30

    Heerlijk verhaal ik zie het nog voor mij het was best een gezellige tijd met die vuilniswagens. Ik heb nog zo’n vuilnis emmer staan er staan nu planten in.

    Beantwoorden

  12. datzalwel
    Jan 06, 2016 @ 15:51:28

    Ik heb zelf de emmer nog gehad en vond de groene container al een hele verbetering. Nu dei ondergrondse vind ik nog handiger, ik neem elke keer als ik weg ga een klein zakje mee want ik kan elk moment vuilnis kwijt mocht het onverhoopt met verbruikt pot grond b.v zwaar zijn zet ik de zak op het onderstel van een boodschappen wagentje. Niks zo slim als de mens hé.

    Beantwoorden

  13. Desire
    Jan 06, 2016 @ 15:37:19

    Als ik dit zo lees was het vuil ophalen vroeger een stuk spannender dan tegenwoordig … nu komen ze met een grote wagen door de straat en kijkt de chauffeur met een verveeld gezicht hoe de container wordt leeggeschud … saai!

    Beantwoorden

  14. J@n.
    Jan 06, 2016 @ 12:31:41

    Hier wordt tegenwoordig het huisvuil gedeponeerd in ondergrondse containers en die worden met een soort haak uit de grond getild als ze vol zijn, er komt dus geen hand meer aan, want ze worden automatisch geleegd in de vrachtwagen.
    Toch wel leuk om weer eens te zien en te lezen hoe het vroeger ging, hoewel ik dat toch nog wel weet hoor. 🙂

    Beantwoorden

    • rietepietz
      Jan 06, 2016 @ 12:44:00

      Klopt, die ondergrondse containers zien we hier ook steeds meer, nadeel is wel dat je dan zélf met je zakken huisvuil moet gaan slepen, dat is voor ouderen toch niet altijd even makkelijk. Gelukkig hebben wij in onze wijk nog minicontainers die gewoon in de straat geleegd worden.maar er zijn ook ondergrondse container voor de boven huizen in de buurt. We kúnnen dus van twee walletje eten als we willen, zoals tijdens de kersdagen toen de reguliere ophaaldag verviel.

      Beantwoorden

  15. Marion Schütte-de Brabander
    Jan 06, 2016 @ 10:28:04

    Ja, dat was me een tijd, we moeten ze in ere houden. We merken er hier niet veel van.
    XXX

    Beantwoorden

    • rietepietz
      Jan 06, 2016 @ 12:18:41

      Wij kunnen hier nu (vrijwel) alles gratis storten wat niet in de bak mag. Maar vroeger had je meestal geen vervoer en wist je niet hoe je eraf moest komen.
      Maar het blijft een zwaar beroep waar we best wat meer waardering voor laten blijken. XXX

      Beantwoorden

  16. John
    Jan 06, 2016 @ 08:30:10

    Oude kranten waren ooit veel geld waard. Toen ik een jaar of 12/13 was gingen we met de bakfiets om oude kranten en hadden altijd een goed zakcentje.

    Die asmannen hebben ook wel wat aardigs bijverdient hier en daar denk ik. De spullen die ze eigenlijk niet mee hoefde te nemen bracht vast hier en daar wat op.

    Beantwoorden

    • rietepietz
      Jan 06, 2016 @ 12:15:25

      Ja klopt, die gingen vroeger ook zéker niet bij het vuilnis. Er werd inderdaad leuk bijverdiend, als ze moeilijk keken wanneer je iets buiten had gezet wist je dat je “over de brug moest komen met een fooitje”. Nou ja, dat heb je in meer beroepen wel.

      Beantwoorden

  17. RenéSmurf
    Jan 05, 2016 @ 22:07:33

    Er wordt tegenwoordig nergens meer op neergekeken. Tenminste, ik wou dat dat zo was. Evengoed, wat leven we tegenwoordig toch in een belachelijke wegwerpmaatschappij.

    Beantwoorden

    • rietepietz
      Jan 05, 2016 @ 22:15:33

      Ja dat zou ik ook willen, ieder beroep voorziet in een behoefte en verdient waardering.
      Klopt, veel mensen gooien véét te makkelijk nog goed bruikbare spullen weg. Ook héél dure dingen. Een keuken van 8 jaar uit gooit men eruit als de kleur niet naar ’t zin is , best wel treurig!

      Beantwoorden

  18. Marja
    Jan 05, 2016 @ 21:26:46

    Geweldig. Je hoorde ze al van verre. Dat geklepper van die asemmers en die deksels met ring. Nostalgische herrie. Zwaar beroep trouwens.

    Beantwoorden

  19. gewoonanneke
    Jan 05, 2016 @ 20:32:02

    Ja zo ging dat. Ja vroeger thuis werden de kranten gebruikt om de kachel aan te maken onder de aanmaakhoutjes. Groente en fruitafval ging naar de dieren. En nog weinig verpakkingen alles werd nog uitgeschept. De nieuwe voor verpakkingen zorgden voor de afvalberg. Zag het met Kerstmis nog een zak vol met plastic afval. Te gek eigenlijk.

    Beantwoorden

    • rietepietz
      Jan 05, 2016 @ 20:41:49

      Kranten deden voor héél veel dingen dienst, de rijst werd in kranten verpakt in bed afgekookt en ik kan me zelfs nog herinneren dat we het enige tijd als wc papier gebruikte, vond ik prachtig dat ik de stukjes op maat mocht snijden, maar dat was nóg iets eerder, nog in de jaren 40.Niet prettig natuurlijk maar het grauwe wcpapier van destijds was ook niet geweldig, bijna schuurpapier.

      Beantwoorden

  20. beaunino
    Jan 05, 2016 @ 20:18:40

    Leuk om te lezen Riet. Vèr voor mijn tijd! Gezelliger is het er allemaal niet op geworden jammer genoeg. Al die regeltjes ook, bah!

    Beantwoorden

Rietepietz is gék op reacties ,dus .....ga je gang ! je hoeft het niet noodzakelijk met me eens te zijn!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: